Blog

Verslaving treft écht alle lagen van de samenleving


In een miniserie van vier delen vertelt Mark Lettinga (37) ons zijn verhaal over verslaving. Hij is nu drie jaar clean na twintig jaar drank- en drugsgebruik. Zijn missie: anderen de ogen openen. ,,Verslaving treft écht alle lagen van de samenleving.” Vandaag de tweede aflevering: van feesten naar aftakelen.

 


Curaçao
We eindigden met Mark zijn aankomst op Curaçao. ,,Je hebt op Curaçao een straat met wel driehonderd tot vierhonderd kamers voor studenten, bijna een campus. Ik was op het vliegveld al aan de praat geraakt met een andere student, hij moest naar dezelfde straat. We hebben onze koffers naar onze kamers gebracht en spraken af meteen maar een biertje te gaan drinken.” 
Wat daarna gebeurde, verbrijzelde elke belofte die Mark aan zichzelf had gedaan. ,,De ene gebruiker herkent de andere, dat is nu nog zo en dat was toen ook zo. Ik kwam de kroeg binnen en de eerste de beste Antilliaan die mij aankeek, zei meteen: Coca? En ja – heel stom – ik ging met hem mee naar een of andere achterstandsbuurt waar wekelijks mensen worden neergeschoten. Het bleek heel goedkoop en heel sterk spul te zijn en zo liep ik twee uurtjes nadat ik het vliegtuig uit was gekomen, al met mijn broekzakken vol met bolletjes coke.”

Mark doet niks half en die bolletjes moesten dan ook op. ,,Ze brandden gewoon in mijn zak. Diezelfde avond heb ik alles naar binnen gewerkt. Opgesnoven.” De stage duurde twintig weken, na een week of achttien werd Mark door de general manager van het stagebedrijf bijna letterlijk van het eiland geschopt.

,,Ik ging daar zes dagen per week op stap: zuipen en snuiven, van beachparty naar beachparty. Ik was een meester in het manipuleren en schotelde het bedrijf waar ik stage liep, allemaal verhaaltjes voor. Nadat ze me zat waren en ik met hangende pootjes thuiskwam, hing ik ook tegen mijn ouders een zwamverhaal op. Voor school maakte ik twee bestanden met ‘bewijs’ van wat ik daar allemaal had gedaan. En hoe mijn persoonlijke ontwikkeling daar grote sprongen had gemaakt… Ik had weliswaar geen afstudeerrapport geschreven, maar ik wist het zo te regelen dat ik in de zomer een soort extra stage mocht lopen bij een gemeente. En na de zomer kon ik mijn diploma ophalen en begon mijn carrière.”

Mark is even stil. Hij vertelt zijn bijna ongelooflijke verhaal met een glimlach. Hij heeft zich diep geschaamd in het eerste jaar van zijn herstel maar op een gegeven moment heeft hij dat een plek gegeven. ,,Ik was na Curaçao eigenlijk al rijp voor de kliniek. Maar dat heeft nog zeven jaar geduurd.” Even emotie bij de nu 37-jarige. Maar hij vertelt rap verder.

Carriére 
maken
,,Mensen hebben een bepaald beeld bij een verslaafde: iemand die niet meer kan werken of leren, niet goed voor zichzelf zorgt, eigenlijk meteen al in de goot ligt. Maar dat is nonsens en zo was het bij mij ook absoluut niet, en later in de kliniek heb ik ook gezien dat verslaving écht alle lagen van de bevolking treft, tot chirurgen, advocaten en zusters aan toe.” Ondanks zijn gebruik steeg Mark op de carrièreladder: hij vloog van de ene commerciële baan naar de andere. ,,Mijn gebruik zorgde er wel voor dat ik het nergens lang volhield: in zeven jaar tijd heb ik negen werkgevers gehad. Maar ik kwam wel overal binnen: had mijn praatje klaar, zorgde voor hoge verwachtingen en maakte die – in het begin – ook waar. Er kwam echter altijd een moment dat ik er weer met de pet naar gooide en werd ontslagen.” Van dat zichzelf herhalende scenario zouden veel mensen in de put raken, maar Mark niet. ,,Het boeide me niet. Ik had een grenzeloos geloof in mezelf. Ik had overal een oplossing voor en altijd een verhaal klaar.”

Alleen op de bank

Maar er begon een kentering te komen in het leven vol feesten dat Mark jarenlang probleemloos leek te leiden. ,,Hoe meer je gebruikt, hoe meer het op je af komt. Ik was eigenlijk tóch een onzeker mannetje. Ik vond op stap gaan niet meer leuk, vond het fijner om de koelkast vol bier te zetten en dan met de gordijnen dicht thuis te gaan zitten drinken en snuiven.” Dit was vooral het geval in de drie jaar voordat hij de kliniek in ging. In de kliniek moest er uitgerekend worden wat de verslaving heeft gekost. ,,Ik heb 150.000 euro aan cocaïne mijn neus in geboord in veertien jaar tijd en de gehele verslaving over twintig jaar gebruik heeft 350.000 gekost, alles bij elkaar.”

Het huis waarin we met elkaar praten, is het huis dat Mark tien jaar geleden kocht. Hier, op de bank, was hij constant onder invloed en nam de behoefte om bij andere mensen te zijn, zichtbaar af. ,,Ik heb in al die jaren natuurlijk ook wel relaties gehad. Maar die gingen kapot aan de drank en drugs. Je emoties worden afgevlakt door veelvuldig en langdurig gebruik. Ik deed alles vanuit ratio, mijn wil was wet en wat ik wilde, moest gebeuren. Ik sleepte mijn vriendinnen daarin mee. Ik maakte ruzie om ervoor te zorgen dat mijn toenmalige vriendin kwaad wegging, bijvoorbeeld. Ik had namelijk haast: ik wilde gebruiken en dan moest zij het huis uit zijn. Ik voelde me daar wel een beetje schuldig over, maar de coke ging voor. ’s Avonds laat belde ik haar dan weer op om excuses te maken. Ja, dat houdt geen enkele vrouw vol natuurlijk.”

In 
de problemen
Twee keer deed Mark een halfslachtige poging om van zijn verslaving af te komen. ,,Maar afkicken door middel van één gesprek per week met een psycholoog, dat slaat nergens op. Ik lulde zo iemand omver, zei ‘tot volgende week!’ en gebruikte vrolijk verder. Dat sloeg nergens op.” Het manipuleren en liegen en bedriegen nam steeds grotere vormen aan en Mark raakte in de problemen.

,,Mijn relatie, die vier jaar had geduurd, ging kapot. Ik kreeg schulden en was alleen nog maar bezig met werken en gebruiken. Mijn wereldje werd heel klein. Ik heb in die tijd weleens aan zelfmoord gedacht. In de zin van: wie zou mij nou missen? Ik hield veel mensen op afstand. Als ik wel naar familie of goede vrienden ging, zorgde ik ervoor dat ik nuchter was en er goed uitzag. Ik werd er moe van veel ballen in de lucht te moeten houden: ik had zoveel verschillende verhalen opgehangen… Ik loog en bedroog. Toen kreeg ik wéér een andere baan, want ondanks alles maakte ik nog steeds stappen in mijn carrière. In deze functie had ik meer vrijheid dan ooit tevoren en daar heb ik maximaal misbruik van gemaakt. Ik adviseerde bedrijven over organisatie- en persoonlijke ontwikkeling. Ja, ironisch hè? Misschien ook wel door dat werk kwam ik er gaandeweg achter dat mijn persoonlijke leven nogal problematisch verliep. Ik zag om mij heen dat iedereen van mijn leeftijd bezig was zich te settelen: trouwen, kinderen, stabiliteit. Dit moet anders, dacht ik. Maar het lukte me niet dat zelf te doen.”

Mark zijn zus was degene die de voorzet tot hulp deed en daar is Mark haar heel dankbaar voor, want eerder had hij haar zwartgemaakt bij zijn ouders… ,,Bij mijn tweede halfslachtige poging om af te kicken, was het onderdeel van de behandeling om met mijn ouders te gaan praten. Die hadden tot dan toe echt niks in de gaten gehad. Ze schrokken wel, waren boos en diep teleurgesteld, toen ik ze vertelde van mijn drank- en cocaïneverslaving. Maar mijn vader zei – heel lief bedoeld: ‘Ok, dan stop je daar nu gewoon mee’. Ze hadden geen idee van wat verslaving inhoudt. Ik heb mijn gebruik tegenover hen ook enorm gebagatelliseerd én hen zo gemanipuleerd dat ze mij wel en mijn zus niet geloofden, toen zij uitsprak wel grote zorgen over mij te hebben.”

Zijn zus zette door: ze zocht online verschillende klinieken op en stuurde Mark op een gegeven moment een link van de kliniek Solutions door. ,,Ik was inmiddels zover dat ik wist dat ik dit zelf niet meer kon oplossen. Ik stond open voor hulp en wat op de website en in de brochure van Solutions beschreven stond, sprak mij aan. Ik heb zelf de kliniek gebeld. Ik werd uitgenodigd voor een intakegesprek en twee weken later zat ik er. Ik had toch alle tijd: het contract bij mijn laatste werkgever was niet verlengd.”

We zouden kunnen schrijven: en zo eindigde een verslaving die twintig jaar duurde. Maar zo werkt het niet. Mark is nu drie jaar clean en in aflevering 3 vertelt hij ons hoe de kliniek hem daarin geholpen heeft en wat hij er voor heeft moeten doen om zover te komen. Twintig jaar schud je niet zomaar van je, zoveel is duidelijk.

Tekst: Tine van Knijff-van Hijum