Blog

Mark over zijn verslaving (deel 1)


Mark Lettinga (37) is nu drie jaar clean na twintig jaar drank- en drugsgebruik. Ex-verslaafd dus? ,,Nee, verslaving is een chronische en progressieve ziekte. Ik ben nu clean, maar verslaving draag je je leven lang met je mee.” Om anderen te kunnen helpen en inspireren vertelt Mark aan ons zijn verhaal in een miniserie van vier delen. Vandaag de eerste aflevering: het gebruik.

 


Zijn verhaal begint zoals dat van vele anderen: met roken. ,,Ik begon met roken en blowen op mijn veertiende en met drinken op mijn vijftiende. Voor mij was het nooit genoeg; in de kliniek – vele jaren later – kwam ik erachter wat ik ‘heb’; de ziekte van méér. Ik ben ongeduldig en geef altijd vol gas. Ik vond het een geweldig gevoel om onder invloed te zijn en gebruikte al snel van alles door elkaar.” Veel gebruikers vinden uiteindelijk – soms na jaren ‘graafwerk’ – een reden voor hun gebruik; een vervelende jeugd, een traumatische gebeurtenis. Zo was het bij Mark niet. ,,Ik kom uit een warm en liefdevol gezin. Ik heb een fijne jeugd gehad, waarin altijd alles mogelijk was. Ik heb altijd veel gesport, dat ben ik ook altijd blijven doen, zelfs tijdens de jaren waarin mijn verslaving mijn eerste prioriteit was.”

Heel veel pilletjes
Ook Mark zijn schoolcarrière ziet er niet zo beroerd uit als je misschien zou verwachten bij iemand die inmiddels ook al XTC en cocaïne had geprobeerd en twee keer werd gepakt voor winkeldiefstal. ,,Ik heb vijf jaar over het mbo gedaan en daarna vijf jaar over het hbo. Ik kwam als vijftienjarige op het mbo en keek op tegen de achttienjarige jongens daar. Ik vond het stoer om daarbij te horen en grotere joints te roken. Zo ging het eigenlijk steeds verder. Maar ik ben altijd gezond blijven eten, blijven sporten en ik heb ook altijd bijbaantjes gehad. Op het oog leek ik een heel normale puber.”

Opgepakt worden voor winkeldiefstal deerde Mark niet. ,,Het boeide me gewoon niet, ik deed dat gewoon. Het gaf een kick en dat was waar ik altijd naar op zoek was: naar een volgende kick.” Op zijn achttiende gebruikte Mark voor het eerst XTC. ,,Dat was niet duur en het effect was geweldig. Ik heb drie jaar lang pilletjes geslikt, heel veel pilletjes. Ik had geen rem. En het was eind jaren negentig: de kwaliteit was nog niet zoals tegenwoordig. Ik werkte vaak om de twee uur twee pilletjes naar binnen. Ik werd er vrolijk van, euforisch en dat gevoel wilde ik de hele avond hebben. En ik ging inmiddels niet alleen in de regio op stap, maar trok het land in: hardstylefeesten en technofeesten. Om die vol te houden, slikte ik op een avond tien tot twaalf Xtc-pillen, vaak in combinatie met cocaïne en speed. En ik dronk erbij: grote hoeveelheden bier.”

Op reis
Het is bijna onvoorstelbaar, maar na zo’n feest stond Mark gewoon weer op de tennisbaan. ,,Elke zondagmiddag, vaste prik, puur om alles er weer uit te zweten. Ik voelde me onoverwinnelijk, ik kon de hele wereld aan.” Hij was – en is – verbaal sterk, heeft zijn verhaal klaar en kan met woorden iedereen overtuigen. Manipulatie is een bekend gegeven in ‘verslavingsland’ en Mark maakte er frequent en met succes gebruik van. ,,Als ik terugkijk op de periode van mijn 21e tot mijn 34e, was ik qua gedrag niet de leukste. Dat weet ik nu echt wel. Als ik nu mensen van toen tegenkom, zeggen ze tegen me: je bent nu wél een prettige jongen.”

Maar zover zijn we nog niet: op zijn 20e heeft Mark het mbo afgerond: hij wil naar het hbo, maar heeft nog geen idee welke studie bij hem past. Met een vriend vat hij het idee op eerst eens een grote reis te maken. Australië, dat moest het worden. ,,Toen had ik weer een doel. Zo werkt het bij mij altijd: als ik eenmaal een doel heb, moet dat onmiddellijk in uitvoering gebracht worden en moet alles daarvoor wijken.” Mark en zijn vriend werkten vijf maanden lang keihard bij een fabriek: het verdiende geld ging mee Down-Under. ,,In september 2001 vlogen we naar Australië, we zijn daar in totaal zeven maanden geweest. We hadden alles goed geregeld en hebben veel gereisd en een beetje gewerkt.” Aan werk komen is in Australië niet zo gemakkelijk; op een gegeven moment verkochten Mark en zijn vriend zonnebrillen op straat. Dat bleek een illegale baan te zijn. ,,Eerlijk? We hebben daar van alles gedaan dat God verboden heeft, zeg maar.”

Studie en ‘recreatief gebruik’
Na terugkomst koos Mark voor de hbo-opleiding Communicatie en startte daarmee in september 2002. ,,Omdat je tijdens die opleiding ook in het buitenland kon studeren en afstuderen.” Het eerste jaar van de opleiding woonde Mark nog bij zijn ouders. ,,Mijn mentor gaf in het eerste jaar al aan dat ze aan mij twijfelde, maar dat soort dingen triggert mij juist; ‘ik zal jou eens wat laten zien!’ Als het erop aan kwam, bijvoorbeeld net voor de toetsweken, nam Mark zijn studieboeken mee naar zijn ouderlijk huis en blokte er eventjes op los. Verder was hij vooral aan het werk en aan het feesten.

,,Ik had twee levens. Van maandag tot en met donderdag was ik student. Van vrijdag tot en met zondag ging ik met hele andere mensen om. De eerste drie jaar van de opleiding hield ik die twee behoorlijk gescheiden en kon ik mezelf nog wijsmaken dat ik een ‘recreatieve gebruiker’ was.” Maar na het eerste jaar van de opleiding ging Mark op zichzelf wonen en nam zijn drank- en drugsgebruik behoorlijk toe. ,,Op mijn 22e begon ik ook met speed en ketamine. Ik gebruikte van alles door elkaar, het blowen was toen wel een stuk minder. Maar ik was nieuwsgierig naar wat er allemaal te krijgen was en alles was voorhanden. Ik probeerde iets en sloeg er vervolgens volledig in door. Speed was nodig om het feesten vol te houden. Ik heb twee keer ghb geprobeerd, maar vond dat niks. En de grens lag bij heroïne, dat heb ik nooit gebruikt. Ook coke roken vond ik te ver gaan, dan takel je heel snel af. Ik had het idee dat ik dan de controle kwijt zou raken. Ja, ik vond nog steeds dat ik overal controle over had.”

Onoverwinnelijk voelde Mark zich. Hij werd drie keer opgepakt voor rijden onder invloed, ook in het buitenland. Maar net als bij de winkeldiefstal deed het hem niks. ,,Die aanhoudingen lagen ver genoeg uit elkaar om niet mijn rijbewijs in te hoeven leveren. Dus vond ik het geen ramp.”

Curaçao

Wonder boven wonder bleef Mark sporten, werken en studeren. ,,En toen kreeg ik een grote kans. Ik kon mijn afstudeerstage doen op Curaçao. Een heel prestigieuze stage, waar mijn ouders en de school heel trots op waren. Mijn vrienden verklaarden mij voor gek: dat wordt je dood, jij blijft er toch niet vanaf!’. Curaçao is namelijk het doorgeefluik voor cocaïne naar Europa toe. Ik zei tegen iedereen: komt wel goed. Maar dacht wel bij mezelf: ik stel het cokegebruik gewoon zo lang mogelijk uit.”

Ook was Mark niet van plan om te gaan drinken in het vliegtuig. ,,Maar in het vliegtuig zat een groep Rotterdammers, flink aan het bier vierden deze mensen dat ze op vakantie gingen en dat wilden ze ook met mij samen vieren. Ik liet me overhalen; één biertje dan.” Na een stuk of zeven biertjes was Mark de dikste vrienden met bijna iedereen in het vliegtuig. ,,Met een ouder echtpaar dronk ik uren whisky-cola. Maar ja, toen ik na tien uren het vliegtuig uit moest, was ik laveloos.”

Wat gebeurde er nadat Mark het vliegtuig uit stapte? De ene belofte aan zichzelf had hij al verbroken, zou hij die andere wel kunnen houden? Een verslaafde houdt niet alleen zijn familie en vrienden, maar ook vaak zichzelf voor de gek.

Om dat duidelijk te maken, vertelt Mark volgende week verder over wat er op Curaçao gebeurde. En hoe het de jaren daarna verder ging.


Tekst: Tine van Knijff-van Hijum